کد خبر: 12004 | تاریخ انتشار: ۹:۱۴:۳۹ - پنج شنبه ۸ مرداد ۱۳۹۴ | بدون نظر | |

بررسی سلامت روان و ویژگیهای انسان سالم

برای بررسی سلامت روان باید با ویژگیهای انسان سالم ازنظر روانی آشنا شد . سلامتی روان فقط عدم بیماریهای روانی در فرد نیست بلکه رفاه کامل فرد از بعد جنبه های عاطفی ، روانی ، انطباق پذیری فرد با مشکلات زندگی و تعامل با اجتماع می باشد برای اینکه ببینیم ا فراد از جنبه روانی ،عاطفی چقدر سالم هستند می توان با بررسی و مطالعه سالمترین شخصیت ها دریابیم که تا چه حدآنها توانسته اند توانائیهای خود را در این بعد رشد دهند.
در همه انسانها استعداد بالقوه برای کمال و سلامتی روان از بدو تولد وجود دارد . اما اینکه استعداد بالقوه آدمی تحقق می یابد یا خیر به نیروهای فردی و اجتماعی بستگی دارد که شکوفایی آنرا می پروراند یا باز می دارد . هر چند که تجربه های نا مطلوب دوران کودکی می تواند بر شخصیت آدمی اثر بگذارد اما انسان قربانی درمان ناپذیر این تجربه ها نیست و می تواند با تغییردادن جنبه های شخصیتی خود کمال یافته و به سطوح عالی سلامت روان برسد .
خصوصیات فرد سالم از نظر روانی عبارتند از :
_- داشتن ادراک صحیح از واقعیات : آنها واقعیات پیرامون خود و جهان را آنگونه که می خواهند یا نیاز دارند نمی نگرند بلکه همانگونه که هست می بینند داوری آنان نسبت به سایرین دقیق است و انسانها را به صورت سیاه ، سفید و خوب، بد تقسیم نکرده بلکه افراد را به صورت کلیتی می بینند که دارای نقاط قوت و ضعف می باشند و به همین سبب احساسات آنها از ثبات بیشتری برخوردار بوده و در دو طیف عشق افراطی و تنفر در نوسان نیست .آنها در مورد سایرین سریع قضاوت نکرده و بر داوری و ادراک عاری از تعصبات و پیشداوری خویش متکی هستند همانگونه که پیامبر (ص) در نیایش خویش فرموده اند : “اللهم ارنا الاشیاء کماهی
خداوندا اشیاء را همانگونه که هستند به ما بنما “
در حالیکه شخصیت های ناسالم جهان را با قالب های ذهنی خود که سرشار از ترسها، کمبودها ونیازهای ارضاء نشده خود دیده و تعامل آنان نیز با سایرین و جهان پیرامون خود مبتنی بر این باورهایشان می باشد .
_- پذیرش کلی خود ، دیگران و طبیعت : افراد سالم نقاط قدرت و ضعف خویش را بدون نگرانی می پذیرند آنها باور دارند که همه انسانها دارای معایب و ضعف هایی هستند اما از این بابت احساس شرمساری و گناه نمی کنند. از انتقاد نمی هراسند واز تعریف دیگران نیز دچار غرور نمی شوند
آنان خود را جزئی از طبیعت پیرامون خود می دانند و به همین سبب نظم طبیعی هر پدیده از جمله انسان را قبول دارند و خود را ناگزیر برای خوب جلوه دادن یا وارانه نشان دادن نمی بینند . این افراد خود را در پس نقابها یا نقش های اجتماعی پنهان نکرده و با خودشان در جنگ و دعوا نیستند و احساسات و تمایلات نفسانی خود را بدون حالت دفاعی و شرمساری می پذیرند . در برابر عیب ها و نقاط ضعف دیگران صبور وشکیبا هستند .همانگونه که امام علی (ع) فرموده اند: ” کسی که درخت شخصیت او نرم و بی عیب باشد شاخ و برگش فراوان است ” .
در حالیکه در افراد ناسالم احساس گناه ، شرم ، ترس وخشم آنها را درمانده کرده به نحوی که وقت و انرژی شان را از امور سازنده و لذت بخش منحرف می سازد .
– خود انگیختگی ، سادگی و طبیعی بودن : این افراد در همه جنبه های زندگی خود به شیوه ای بدون تظاهر و ریا رفتار می کنند آنها ناگزیر به پنهان کردن احساسات و هیجانات خویش نیستند و صادقانه آن را نشان می دهند، هر چند که ملاحظه سایرین را می کنند و در بروز احساسات خود نسبت به دیگران احترام آنان را نیز رعایت می نمایند . در واقع آنان روی هیجانات خود کنترل دارند و هنگام ابراز آن نیز کنترل خود را از دست نمی دهند.کلا” این افراد عصیانگر و نامتعارف نیستند و به قوانین اجتماعی احترام می گذارند اما در موقعیتهایی که سر فرود آوردن در برابر عرف اجتماعی با اصول انسانی تداخل پیدا کند در مقابله با آن قواعد تردید نمی ورزند .0
– متعهد بودن به کار ، حس وظیفه شناسی ، عشق ورزیدن به کارو کمک به همنوع : افراد سالم کارشان همان چیزی است که جایگاه آنان را در کل طبیعت مشخص می سازد و به آن به دیده وسیله ای برای امرار معاش نمی بینند این افراد با کار خود فرا نیازهای خویش را برآورده می سازند مثلا” هنرمند به دنبال زیباییها ، کارگر به دنبال ارتقاء سطح زندگی جامعه ، معلم به دنبال رشد و بالندگی دانش آموزان و….می باشند .کار برای آنان یکنواخت و طاقت فرسا نیست و انجام آن لذت بخش می باشد
– نیاز به خلوت و استقلال : آنان با اینکه از تماس با دیگران پرهیز نمی کنند اما به دیگران نیز وابسته نبوده و برای کسب رضایت به دیگران متکی نیستند . آنها رفتار و احساساتشان از خودشان است ، خودشان برای زندگی خود تصمیم می گیرند و به نظام اعتقادی خودشان پایبند هستند، حال آنکه افراد ناسالم شدیدا” به دیگران وابسته اند و نقطه نظر بقیه برای آنان بسیار مهم است که آنان او را چگونه ارزیابی می کنند آنها افرادی هستند که مطابق الگویی که والدین یا سایرین برای او تدارک دیده اند عمل نموده و تصویری که از خود دارند فقط بازتابی از نظرات سایرین است نه حاصل رشد و تکامل مستقل خود “من هستم به شرط وجود دیگران ، در غیر این صورت وجود ندارم “
– اتکا به منابع درونی خود: افراد سالم در برابر استرسهای محیطی بیشتر به توانمندیهای خود متکی اند تا به منبع بیرونی ،آنها وقایع را فاجعه آمیز تلقی نکرده چراکه خود را در برابر وقایع توانمند می بینند. حال آنکه افراد ناسالم شدیدا” به دنیای بیرون و دیگران وابسته اند حال اگر وقایع زندگی او را تهدید کند بدون دیگران از چنین فردی چه کاری ساخته است ؟ هر چه اتکای فرد به دنیای بیرون و دیگران بیشتر باشد وقایع تهدید کننده برای آنان بیشتر وحشت انگیز و غیر قابل کنترل است .
– تازگی مداوم تجربه های زندگی : افراد سالم هر روزشان با روز گذشته متفاوت است به فرموده امام علی (ع) :”هر کس که دو روزش یکسان باشد زیانکار است “این افراد نیز سعی می کنند که از همه دنیا به تازگی همان اولین تجربه اشان لذت ببرند تجربه آنها از شادمانی رفتن به مهمانی و مسافرت نیست بلکه آنان از چیزهای بسیار کوچک و جزیی شاد می شوند ” نسیم ملایم ، بوی باران ، عطر گل، جیک جیک پرندگان …..”
– داشتن تجربه های عارفانه : افراد سالم گاه حالت وجد و سروری همچون تجربه های ژرف عارفان را تجربه می کنند که در آن شخص احساس منفرد بودن ، عشق به معبود و لمس او با تمام وجود را دارد .
– نوعدوستی : همدلی و محبت نسبت به سایرین ، داشتن روابط عمیق عاطفی با دیگران، هر چند که این افراد دوستان اندک دارند اما دوستی های آنان استوارتر است آنها اغلب با کسانی که ارزشهای مشترکی دارند دوست هستند .  عشق در آنان متفاوت از یک رابطه صرف جنسی می باشد در واقع عشق در اینجا ارج نهادن به رشد و کمال دیگری است . این افراد در برابر همه مردم صرف نظر از اختلاف عقیده یا سیاسی ، دینی ، نژاد و رنگ آنان پذیرا هستند و بندرت متوجه این تفاوتها می شوند . آنها خود را نمی گیرند و به خود مغرور نمی شوند و دوست دارند از هرکسی چیزی بیاموزند . و برای هر فردی بخاطر توانمندیها و ویژگیهای منحصر به فردش ارزش قایل هستند
– پایبندی به ارزشهای اخلاقی : افراد ناسالم به اقتضای موقعیت میان ارزشهای درست و نادرست دچار نوسان می شوند نسبت به اعمال نادرست دیگران شدیدا” واکنش نشان می دهند ولی اگر خود در آن موقعیت قرار گیرند همان رفتار را انجام می دهندبرعکس افراد سالم دارای معیارهای مشخصی هستند به اصولی اخلاقی معتقد هستند در هیچ موقعیتی آنرا رها نمی کنند.
– حس طنز مهربانانه : افراد سالم عبوس نیستند و از بکار بردن نکات طنزی که در آن پندهای اخلاقی نهفته است غفلت نمی ورزند . طنز آنا ن از نوع طنز هایی که در آن به شخصیتهای قومی ، تحقیر سایرین، مسایل جنسی و خصمانه می پردازند نمی باشد بلکه طنزهای فیلسوفانه می باشد که علاوه بر خنداندن نکته ای در آن وجود دارد .
-آفرینندگی ، خلاقیت و نو آوری : شیوه ادراک و طرز واکنش آنان نسبت به جهان عاری از تعصب بوده و فقط از یک سوراخ به دنیا نمی نگرند بلکه به پدیده های پیرامون خود از زوایای گوناگون می نگرند. آنها تخیلی ساده و صمیمی همچون کودکان دارند یعنی نگرشی بی تعصب و مستقیم به امور و در حل مشکلات زندگی همیشه به راه حلهای گوناگون فکر می کنند؛
دکترهمایون قسمتی مدرس دانشگاه ومشاور خانواده؛
استفاده از این مطلب با ذکر منبع بلامانع است

ارسال نظر


آخرین موضوعات