کد خبر: 17489 | تاریخ انتشار: ۱۶:۱۴:۵۵ - جمعه ۶ بهم ۱۴۰۲ | بدون نظر | |

چوب حراج به رشته تخصصی مددکاری اجتماعی

در سال ۱۳۳۷ با همت شادروان «ستاره فرمانفرمائیان» تنها دانش آموخته ایرانی مددکاری اجتماعی، مدرسه عالی خدمات اجتماعی با مصوبه شورای‌عالی فرهنگ در جلسه ۹۵۲ و با هدف تربیت مددکاران اجتماعی تاسیس شد که برنامه‌های آموزش نظری و عملی آن مطابق با دانشگاه‌های معتبر جهان بوده و در اندک زمانی با ارتقاء مقاطع تحصیلی جایگاه شایان توجهی در میان رشته‌های حرفه‌ای و یاورانه در ایران و جهان پیدا کرد. در سال‌های بعد‌، مدارس عالی مشابهی تاسیس شدند که دو مورد از آنها در سال‌های نخست انقلاب با مدرسه مذکور ادغام شد و با مصوبه شورای انقلاب فرهنگی مجموعه واحدهای آموزش عالی سطح استان تهران که تعداد آنها به حدود ۵۰ واحد می‌رسید‌، با ادغام در یکدیگر (متناسب با رشته‌های تخصصی) مجتمع دانشگاهی پنجگانه را ایجاد کردند که نهایتاً از دل این تجمیع‌، در حوزه علوم انسانی و اجتماعی در سال ۱۳۶۳ ، دانشگاه علامه طباطبایی نمود پیدا کرد و اصولاً می‌بایست این رشته با محوریت یک مرکز آموزشی مستقل در دانشگاه علامه طباطبایی ادامه حیات می‌داد که متاسفانه تلاش‌های نفس‌گیر در این خصوص نتیجه‌ای نداشت که ورود به علل و چرایی آن فرصت دیگری را می‌طلبد.

لازم به توضیح هست که در جریان انقلاب فرهنگی (۱۳۵۹ – ۱۳۶۲) و توسط کمیته علوم اجتماعی ستاد انقلاب فرهنگی‌، ۱۳ رشته حوزه علوم اجتماعی به یک رشته با عنوان علوم اجتماعی و با شش گرایش تبدیل شد که یکی از این گرایش‌ها «خدمات اجتماعی» بود که به صراحت هدف از آن تربیت مددکاران اجتماعی اعلام گردید. در دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰، پیگیری‌های زیادی برای تقویت و استقلال رشته مددکاری اجتماعی انجام گرفت و مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای آن نیز در سال‌های بعد راه‌اندازی گردید. با توجه به سابقه فوق، دانشگاه علامه طباطبایی به‌عنوان متولی اصلی این رشته در کشور شناخته می‌شود و طی دو دهه اخیر‌، این رشته در دانشگاه‌های مختلفی نیز راه‌اندازی گردیده است‌. آنچه که رشته مددکاری اجتماعی را از سایر رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی متمایز می‌کند بُعد حرفه‌ای آن است که از محمل آموزش‌های عملی حداقل ۱۶ واحدی با عنوان کارورزی‌ها‌، تحقق پیدا می‌کند ضمن اینکه به عنوان رشته یاورانه در حوزه مسائل و آسیب‌های اجتماعی و توانمندسازی اقشار محروم جامعه دارای مسئولیت حرفه‌ای سنگینی است که لازمه آن داشتن بنیه و ظرفیت علمی و حرفه‌ای شایان توجهی است که متاسفانه بسیاری از دانشگاه‌هایی که مجوز رشته را از گسترش آموزش‌عالی دریافت کرده‌اند فاقد آن هستند.

به عنوان نمونه‌، مجموعه واحدهای دانشگاه پیام نور در دفترچه کنکور سال‌جاری قریب به ۴۰۰۰ نفر در این رشته اعلام ظرفیت کرده‌اند که اگر واحدهای دانشگاه‌های آزاد‌، علمی کاربردی‌، غیرانتفاعی و برخی از دانشگاه‌های وزارتین علوم و آموزش پزشکی را به آن اضافه کنیم رقم فوق به حدود دو برابر افزایش پیدا می‌کند .

یکی از شرایط اصلی اخذ مجوز از گسترش آموزش‌عالی داشتن حداقل سه نفر عضو هیات علمی دانش‌آموخته مددکاری اجتماعی بامرتبه استادیاری برای هر واحد آموزشی است که متاسفانه شواهد موجود حاکی از این واقعیت تلخ است که اکثریت قریب به اتفاق واحدهای دانشگاهی ذی‌ربط فاقد آن هستند؛ ضمن این‌که توانمندی این واحدها برای سرپرستی کارورزی‌ها به عنوان مهم‌ترین رکن حرفه‌ای شدن دانش آموختگان، از اهمیت مضاعفی برخوردار است و این وضعیت می‌تواند آسیب‌های جدی را به مخاطبان وارد کرده و حیثیت ۶۵ ساله رشته مددکاری اجتماعی در کشور را به خطر اندازد‌. سوال از متولیان آموزش عالی کشور این است که بر اساس چه شرایط و ضوابط واقعی مجوز پذیرش دانشجو به انبوهی از دانشگاه‌ها داده شده است؟ اسفبارتر اینکه تعداد قابل توجهی از فرزندان برومند این کشور طی ۱۰ سال گذشته از مقطع دکترای دانشگاه‌های علامه طباطبایی و علوم توانبخشی و دانشگاه‌های خارج فارغ التحصیل شده‌اند که اصولاً می‌توانستند با جذب در دانشگاه‌های مجری رشته مددکاری اجتماعی‌، بخشی از ضعف‌ها را جبران و زمینه تحقق یکی از شرایط مهم را فراهم کنند ولی در فرایند جذب آنها و به‌خصوص در سال‌های اخیر و به بهانه عدم احراز «شرایط عمومی» به‌رغم واجد شرایط علمی و حرفه‌ای بودن‌، از جذب دانشگاه‌ها بازمانده اند و تأسف بارتر اینکه در احراز شرایط عمومی‌، موضوع‌هایی مطرح می‌شود که با هیچ منطقی سازگاری ندارد .

یادآور می‌شود به‌رغم تلاش‌های بسیار در ۱۵ سال گذشته، لایحه پیشنهادی نظام مددکاری اجتماعی امکان تصویب در مجلس را پیدا نکرده است و لذا حرفه انسانی اجتماعی مددکاری اجتماعی در کشور مدافعی ندارد که بتواند با پشتوانه قانونی از این حرفه یاورانه و دانش‌آموختگان و مخاطبان آن حراست و حمایت کند. نگارنده به‌عنوان عضو کوچکی ازجامعه مددکاران اجتماعی کشورمان در آستانه خجسته میلاد امیر مومنان و روز ملی مددکار اجتماعی ضمن تبریک این مناسبت‌، از تمامی دانش‌آموختگان این رشته و به ویژه پیشکسوتان‌، مسئولان سازمان‌های ذی‌ربط‌، انجمن‌های علمی و حرفه‌ای و متولیان آموزش عالی کشور استمداد می‌طلبم که با همت و مساعدت خود فریادرس مظلومیت این رشته باشند و نسبت به تحقق چهار موضوع اصلی یعنی‌: تصویب قانون نظام مددکاری اجتماع،تجدیدنظر نسبت به مجوزهای داده شده به واحدهای دانشگاهی ، جذب هیئت علمی واجد شرایط و فراهم ساختن امکانات لازم برای نقش‌آفرینی دانش‌آموختگان مددکاری اجتماعی در عرصه‌های مختلف، که روز به روز بر وسعت آن افزوده می‌شود ، باشند.
دکتر محمد زاهدی اصل / استاد بازنشسته مددکاری اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی

RelatedPost

استفاده از این مطلب با ذکر منبع بلامانع است

ارسال نظر


آخرین موضوعات