کد خبر: 5201 | تاریخ انتشار: ۲۰:۱۰:۰۷ - جمعه ۲۸ مهر ۱۳۹۱ | بدون نظر | |

برآورد دقیقی از زندانیان مبتلا به ایدز نداریم

اسفندماه سال گذشته سرهنگ فریدون خالقی‌فر، معاون مبارزه با سرقت پلیس آگاهی کشور اعلام کرد که از مجموع جرائم در ایران، 93 درصد سهم سرقت است و از سرقت به عنوان تهدیدی که آحاد جامعه را هدف قرار داده نام برد. با جست‌وجویی در اخبار رسمی، این رقم تنها عدد قابل استناد و موثق درباره جرمی است که به گفته متولیان حفظ امنیت کشور، کمی مانده که به 100 درصد برسد و هشدار جدی تلقی می‌شود. خالقی‌فر درباره آمار جرائم در 11 ماه سال 90 گفت: «در این مدت زمانی حدود 7/93 درصد از جرائم رخ داده در کشور، سرقت بوده که آمار کشف آن نسبت به مدت مشابه سال 89، 8/8 درصد افزایش یافته است.»

به گزارش سلامت نیوز به نقل از اعتماد ؛ وی با تفکیک سرقت‌های رخ داده در کشور گفت: «52 درصد سرقت‌ها مربوط به سرقت از وسایل نقلیه و وسایل داخلی آن، 18 درصد مربوط به سرقت از منزل و بانک و 22 درصد سرقت‌ها، کیف‌قاپی و جیب‌زنی است. علاوه بر آنکه استان بوشهر با 7/100 درصد، ایلام 7/94درصد، زنجان 93 درصد، همدان 6/92 درصد و اصفهان 5/87 درصد رتبه‌بندی‌های اول کشور در میزان کشفیات سرقت به حساب می‌آیند.»وی ضمن تاکید بر نقش عوامل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در ایجاد زمینه مساعد برای ارتکاب به سرقت، اشاره کرد که طی 11 ماه سال 90، مجموع دستگیری‌ سارقان نسبت به سال 89، 9/4 درصد افزایش یافته اما نکته مهم، کاهش آمار درگیری خریداران اموال مسروقه است. هشدار وی می‌تواند حاکی از این واقعیت تلخ باشد که سارقان و خریداران اموال مسروقه در راستای افزایش بحران اقتصادی که زمینه‌ساز تکرار سرقت است، ترجیح داده‌اند که با یکدیگر به توافق برسند تا آنکه در اثنای درگیری‌ها و اختلافات، هر دو به وادی ازدست‌دادن سود حاصل از سرقت بیفتند. خالقی‌فر همچنین اشاره کرد که از مجموع دستگیری‌های 11 ماهه سال 90، 6/4درصد مربوط به دستگیری سارقان سابقه‌دار و 1/5 درصد مربوط به سارقان بدون سابقه بوده است. این رقم نیز می‌تواند هشداری برای متولیان مبارزه با جرائم اقتصادی باشد زیرا این آمار نشان‌دهنده برتری آمار سارقان بی‌سابقه است. افرادی که یا برای نخستین‌بار به عرصه سرقت پا گذاشته‌اند یا به کرات موفق به گریز شده‌اند.

نیمه تابستان سال جاری و به همت انجمن مددکاری اجتماعی ایران، امکانی میسر شد که خبرنگار «اعتماد» از ندامتگاه تهران بزرگ بازدیدی داشته باشد. به گفته رییس ندامتگاه، در آن زمان و در این ندامتگاه، بیش از 7 هزار سارق که در شهر تهران مرتکب سرقت غیرمسلحانه شده بودند نگهداری می‌شدند.

هر چند که روانشناس ندامتگاه در گفت‌وگو با «اعتماد» وضعیت روانی سارقان را عادی اعلام کرد اما به دلیل آنکه تمام سارقان تحت مطالعات روانشناختی قرار نگرفته بودند، این اظهارنظر می‌توانست جای تردید داشته باشد.

در عین حال، اجازه هر گونه گفت‌وگو با سارقان زندانی در این ندامتگاه منوط به نامه‌نگاری‌های از پیش انجام شده بود و بنابراین، هیچ یک از سارقان فرصت آن را نیافتند که برای جرم مرتکب شده و علت آن، دفاعی از خود داشته باشند. «اعتماد» ناچار شد صرفا به اظهارات رییس زندان و روانشناس ندامتگاه درباره ویژگی‌های اجتماعی و روانشناختی سارقان اکتفا کند و قضاوتی درباره مردانی که به دلایل نامعلوم، ساده‌ترین نوع تخلف را برای گذران معاش خود انتخاب کرده بودند نداشته باشد. اصغر فتحی، مدیر مجتمع ندامتگاه تهران بزرگ و عبدالرسول علی‌زاده، روانشناس این مجتمع به سوالات «اعتماد» درباره محکومان تحت نظر خود پاسخ دادند.
کم‌سن‌ترین و مسن‌ترین محکومان این ندامتگاه چه کسانی هستند؟

کودکان کمتر از 18 سال را در کانون اصلاح و تربیت نگه می‌داریم اما کم‌سن‌ترین مجرم در این ندامتگاه، 19 ساله و مسن‌ترین هم، 64 ساله است.

این مجرمان از کدام زندان منتقل شده‌اند؟

یکی از زندان‌های استان تهران، زندان قزلحصار است که بنا بر طرح تفکیک و طبقه‌بندی زندانیان و اجرای زندانبانی تخصصی که از تکالیف سازمانی ما بوده، زندانیان با جرم سرقت غیرمسلحانه را از قزلحصار به این زندان منتقل کردیم تا علاوه بر همخوانی فعالیت‌ها و آموزه‌هایمان با نوع این جرم، بتوانیم طرح طبقه‌بندی را هم اجرا کنیم.

علت تفکیک سرقت و سارقان چه بوده؟

شرایط نگهداری سارقان مسلح مانند نوع جرم خاص‌تر است و مشمول طبقه‌بندی قرار گرفته است.

یعنی افراد خاص‌تری مرتکب سرقت مسلحانه می‌شوند؟

اگر افراد هم خاص نباشند، نگاه قانونگذار به این افراد، خاص است. اما مجرمان این زندان، سارقان عادی هستند که سنگین‌ترین جرم‌شان، سرقت خودرو و سرقت از منزل بوده است.

آیا زندانیان اجازه دارند از کتاب استفاده کنند یا به اینترنت دسترسی داشته باشند؟

مجاز به استفاده از اینترنت نیستند اما در کتابخانه زندان، حدود 15 هزار جلد کتاب شامل ادعیه و رمان داریم که هر زندانی می‌تواند از طریق رابط فرهنگی خود، کتاب دریافت کند.

اگر قرار است که این زندانیان، در زندان توانمند شده و پس از ترخیص، مرتکب سرقت نشوند، چه مهارتی را در زندان فرامی‌گیرند؟

در انتهای بند اول زندان، چهار سوله کارگاهی ایجاد کرده‌ایم که در حال تجهیز است و قرار است حدود 300 نفر از زندانیان، در این کارگاه‌ها آموزش خیاطی را بیاموزند. اما قرار است با همکاری بخش خصوصی، مونتاژکاری و کفاشی را هم آموزش بدهیم که این مشاغل، می‌تواند در بندها هم انجام شود.

ورود وسایل کار همچون سوزن و چاقو به بند خطرناک نیست؟

ورود چاقو به بند ممنوع است اما زندانیان در حال حاضر هم برای کارهای شخصی خودشان، سوزن در اختیار دارند و همان‌طور که مشاهده کردید، پنجره‌ها هم شیشه دارد و تلویزیون و یخچال داخل بندهاست. در واقع اگر قرار باشد تا این حد نسبت به یکدیگر بی‌اعتماد باشیم، هیچ کاری نمی‌توانیم انجام دهیم اما وسایلی هم که از آن نام بردید معمولا در ساعت کارشان تحویل شده و بعد از پایان کار هم تحویل گرفته می‌شود.

وضعیت اعتیاد و بیماری‌های ایدز و هپاتیت C در میان زندانیان چگونه است؟

تعداد فراوانی از زندانیان اعتیاد دارند و متاسفانه، اعتیاد در تمام جرائم ما رد پای قابل مشاهده‌یی دارد و حتی اغلب مجرمانی که مرتکب سرقت‌های کم اهمیت شده‌اند هم با اعتیاد دست و پنجه نرم می‌کنند. ما برای مجرمان معتاد، طی 10 روز اول ورودشان به زندان، داروی کلونیدین که به عنوان درمان نگهدارنده کاربرد دارد تجویز می‌کنیم. در عین حال، تمام زندانی‌ها در بدو ورود معاینه می‌شوند و پرونده پزشکی دارند که در صورت نیاز به مراقبت خاص، تحت نظر باشند. طی 10 روز اول پس از ورود، تمام زندانیان درباره راه‌های شیوع ایدز و هپاتیت تحت آموزش قرار می‌گیرند اما مبتلایان به ایدز یا هپاتیت جدا از سایر زندانیان نیستند بلکه در بندهای عمومی اما تحت‌نظر هستند.

چه تعداد از زندانیان این زندان مبتلا به ایدز یا هپاتیت هستند؟

حدود 300 نفر از زندانیان ما، بیماران خاص هستند که باید تحت نظر باشند. البته هنوز برآورد دقیقی از تعداد مبتلایان ایدز یا هپاتیت در این زندان نداریم اما به نظر می‌رسد تعدادشان کمتر از انگشتان دو دست باشد. بیشترین تعداد بیماران ما را مبتلایان قلبی و تنفسی تشکیل داده‌اند، در عین حال که بسیاری از مجرمان سارق درگیر اعتیاد هستند.

چه درمانی برای معتادان دارید؟

هنوز معتادان را در سیستم رایانه‌یی‌مان ثبت نکرده‌ایم اما پزشکان بهداری زندان، این افراد را شناسایی کرده و به مدت 10 روز برایشان کلونیدین تجویز می‌کنند. قرار است یکی از بندها را به معتادانی اختصاص دهیم که نیاز به متادون دارند.

یعنی الان برای معتادان متادون توزیع نمی‌شود؟

فعلا خیر. البته کلونیدین تا حدی می‌تواند فشارناشی از نرسیدن مواد را کنترل کند و پس از 10 روز هم تحت نظر بهداری قرار دارند.

گزارشی از مصرف مواد داخل بندها دارید؟

تمام تلاش‌مان بر این است که نباید مواد مصرف کنند. تمام راه‌های ورود را هم بسته‌ایم اما مصرف مواد در تمام زندان‌ها وجود دارد و نمی‌توانیم بگوییم که مواد وارد نمی‌شود یا مصرف نمی‌شود اما بازرسی‌های دایمی از بندها داریم و در حال نصب دستگاه بادی‌اسکرین هستیم تا بتوانیم زندانیانی را هم که به صورت بلع یا انباری، مواد می‌آورند شناسایی کنیم. اما رنگ رخ زندانیان به گواه خانواده‌های آنها، نشان از این دارد که اگر هم در زندان، مواد مصرف می‌شود بسیار کم است.

فکر می‌کنید مواد مصرفی از چه نوعی باشد؟

جامعه به سمت مصرف مواد صنعتی می‌رود و طبیعی است که این افراد هم مصرف‌کننده چنین موادی باشند. تمام کشفیات ما از ورودی‌های زندان، شیشه است.

چه تعداد از این زندانیان تکراری هستند؟

هنوز شناسایی ما تکمیل نشده اما برخورد خانواده‌ها نشان می‌دهد که چه تعدادشان برای نخستین بار به زندان افتاده‌اند. معمولا در بار اول حبس، خانواده پیگیری می‌کند اما وقتی مجازات به تکرار افتاد، زندانی هم فراموش می‌شود و خانواده هم رهایش می‌کند. به هر حال الگوی تکرار جرم در سازمان زندان‌ها، 16 درصد برآورد شده اما در این زندان ما هنوز درصدی از زندانیان تکراری استخراج نکرده‌ایم. اما این را می‌دانیم که اغلب این زندانیان، سواد خواندن و نوشتن دارند و هر چه سطح تحصیلات‌شان افزایش می‌یابد، از تعدادشان هم کاسته می‌شود. با این حال، در بین این مجرمان سارق، فارغ‌التحصیل مقطع فوق لیسانس هم داریم البته تعدادشان کم است. تعداد قابل‌توجه‌شان هم متاهل بوده و تمام زندانیان هم ساکن استان تهران هستند.

گفت و گوی «اعتماد» با عبدالرسول علی‌زاده روانشناس ندامتگاه تهران بزرگ

نتیجه مشاهدات شما از مصاحبه با این مجرمان سارق چه بود؟
این افراد دچار چند خلا هستند؛ خلا اول، خلا مذهبی آنهاست. بسیار مهم است که در زمان ارتکاب یک خلاف، ترمز‌های درونی وجود داشته باشد که فرد بتواند در آن لحظه، تصمیم صحیحی گرفته و به خطا نرود و مرتکب خلاف نشود. خلا دوم این است که این مجرمان تجارب اجتماعی مناسبی نداشته‌اند که بتواند کمک‌شان کند که در هر زمان و مکانی، تصمیم درستی بگیرند. عمده گروه همسال معاشر با این مجرمان، افرادی بوده‌اند که آنها هم فاقد تجربیات مناسب یا بسیار جوان و کم‌سن بوده‌اند و راه‌حل‌های سطحی در ذهن داشته‌اند و تمام شرایط را با فیلم‌های گانگستری مقایسه می‌کرده‌اند در حالی که فیلم با واقعیت‌های جامعه بسیار متفاوت است و ما در جامعه، با واقعیت‌های دیگری سر و کار داریم اما خلا سومی که این مجرمان با آن مواجهند، فقدان عاقبت‌اندیشی و آینده‌نگری است و در واقع چون پایان کار را نمی‌بینند، نمی‌دانند که در ازای از دست دادن چه چیزی، چه محصولی به دست می‌آورند. بارها و بارها مرتکب سرقت می‌شوند اما زمانی که گیر می‌افتند، باید دید چه چیزی را باخته‌اند؛ حیثیت‌شان را و عمرشان را که متاسفانه باید به خاطر جرمی که مرتکب شده‌اند، سال‌ها در حبس بمانند.

آیا این ویژگی را در سایر مجرمان هم می‌بینید یا ویژگی خاص مجرمان سارق است؟

صددرصد سایر مجرمان هم این ویژگی را دارند.

اما سارق در ارتکاب جرم خود، ما‌به‌ازای ریالی به دست می‌آورد در حالی که مرتکب به قتل چنین دستاوردی ندارد.

مرتکب به قتل هم نمی‌داند در ازای از دست دادن چه چیزی مرتکب قتل شده است زیرا او هم با یک انگیزه مرتکب جرم شده و مابه‌ازای جرم چندان تفاوتی ایجاد نمی‌کند.

حتی اگر بر اثر جنون آنی مرتکب قتل شده باشد؟

بله، زیرا در تعالیم دینی ما هم آمده هنگام عصبانیت، به هیچ تصمیم و دستور و تنبیهی قائل نشویم. یک فرد عصبانی نمی‌داند آستانه عصبانیت چه اندازه است و چگونه باید خود را کنترل کند زیرا خشم بر او حکمفرماست و این خشم، نوعی هیجان است.

وضعیت این مجرمان از نظر اختلالات روانی چگونه است؟

از این بابت مشکلی ندارند. البته اعتقاد دارم که باید در کنار مددکاری اجتماعی، نزاع‌شناسی طب سنتی را هم مد نظر داشته باشیم زیرا اثر انرژی‌های روحی و روانی و کائنات، یکدیگر را تکمیل می‌کند.

یعنی این مجرمان هیچ درصدی از اختلالات روانی ندارند آن هم در حالی که جامعه ایران عموما با درصدی از اختلالات روانی مواجهند؟

اختلالات روانی به این معناست که فرد در زمان و مکان مناسب، قادر به واکنش مناسبی از خود نباشد. چنین فردی دچار اختلال روانی است.

این مجرمان چنین ویژگی نداشته‌اند؟

اگر ما در زمان و مکان مناسب، واکنش درستی از خودمان نشان ندهیم، الزاما دچار اختلال روانی نیستیم بلکه فرد سطحی‌نگری هستیم که یکسری مهارت‌ها را یاد نگرفته‌ایم و به همین علت هم ارزش‌ها و قدرت تصمیم‌گیری ما تا آن حد قدرتمند نبوده که بتوانیم بین آنچه به دست می‌آوریم و آنچه از دست می‌دهیم، تناسب برقرار کنیم.

تمام مجرمان این ندامتگاه مورد آزمایش قرار گرفته‌اند؟

اگر نیاز باشد تمام‌شان را آزمایش می‌کنیم.

هنوز تمام مجرمان مورد آزمایش و مصاحبه قرار نگرفته‌اند؟

ما جلسات سخنرانی هفتگی برای تمام مجرمان برگزار می‌کنیم اما واقعیت این است که به بازوهای اهرمی نیاز داریم تا ریشه این مشاوره‌ها محکم شود و هنوز فاقد آن بازوها هستیم.

سلامت نیوز

استفاده از این مطلب با ذکر منبع بلامانع است
کلمات کلیدی این خبر:

ارسال نظر


آخرین موضوعات