کد خبر: 7391 | تاریخ انتشار: ۰:۰۱:۵۳ - سه شنبه ۸ مرد ۱۳۹۲ | بدون نظر | |

آنتروپی اجتماعی و اولویت‌های دولت آینده

آنتروپی یک مفهوم شیمیایی است که به بی نظمی و افزایش تفاوت‌های نامنظم در یک سیستم اشاره دارد، وقوع آنتروپی، سیستم را با کاهش انرژی و افزایش تنش‌های مولکولی مواجه می‌کند. این پدیده که در اصل همان بی نظمی است باعث نابودی و انحطاط سیستم می‌شود. اما این بدان معنی نیست که تنها مشاهده آنتروپی به معنای نابودی سیستم است بلکه می‌توان با یک سری فعل و انفعالات، از فروپاشی سیستم جلوگیری کرد.mk

اگر جامعه کنونی را به عنوان یک سیستم فرض کنیم، مشاهده می‌شود که آنتروپی (بی نظمی) در جامعه بالاست. این بی نظمی شامل هرج و مرج، ناهنجاری، افزایش طلاق و اعتیاد و … خود را نشان می دهد. ثابت کننده مدعای افزایش بی نظمی در جامعه ما آمار و ارقام آسیب های اجتماعی است. اکنون تنش اجتماعی، قانون گریزی و آمار جرائم در جامعه بالاست و این خود نگران کننده است.
***
یک – کاهش سرمایه اجتماعی: سرمایه اجتماعی مجموعه هنجارهای موجود در یک سیستم اجتماعی است که موجب ارتقای سطح همکاری اعضای آن جامعه گردیده و موجب پایین آمدن سطح هزینه‌ها می‌شود. اعتماد عمومی، مشارکت و همیاری سه معیار مهم سرمایه اجتماعی هستند. این روزها بسیاری از مردم در مواجه با حوادث و سوانح خیابانی فقط نظاره گر هستند (حادثه زورگیری‌های اخیر و میدان کاج) و کمتر به همدیگر کمک می‌کنند. امروزه کار به جایی رسیده که کمتر کسی به دیگری اعتماد ندارد و همه از پیامدهای کمک به دیگری واهمه دارند.
افراد جامعه در رفتار و روابط خود صرفاً هزینه – فایده را مدنظر دارند و هر نقطه که فایده داشته باشد به سمت آن گرایش پیدا می‌کنند. گذاشتن عینک مادیات و پول بر چشم افراد جامعه به دلیل فشارهای اقتصادی، هزینه ها و عواقب بسیار سنگینی دارد.

دو – کمرنگ شدن اعتقادات دینی مردم: در مورد این مدعا فقط مثالی ذکر می‌شود و از ادبیات فارسی، ضرب‌المثل «مشت نمونه خروار است» را وام می‌گیریم. کشته شدن شش تن، به کما رفتن سه نفر و مسمومیت ۳۴۸ نفر، ثمره مسمومیت با الکل در شهرستان رفسنجان بود. این حادثه ۱۱خرداد سال جاری رخ داد و طبق اعلام روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تا ۱۳ خرداد ۶۲۶ نفر برای آزمایش مسمومیت به الکل در منطقه پذیرش شده‌ بودند.
سردار احمدی مقدم همچنین درباره حادثه رفسنجان افزود: تاکنون سه مرتبه در بندرعباس، شیراز و رفسنجان موضوع فروش مشروبات الکلی دست ساز مطرح شده است. این مشروبات در مراسم یا پارتی خاصی نیز مصرف نشده و چنین موضوعی را نیز در گزارشات نداشتیم. (روزنامه اعتماد، ۱۳ خرداد ۹۲) به راستی جامعه ما را چه می‌شود که شهرستانی که کل جمعیت آن ۳۹۰٫۳۸۷ است، ۶۲۶ نفر از آن‌ها دچار مسمومیت با مشروبات الکی شوند. مگر نه این است که الکل، مشروبات الکلی و … در آموزه های دینی ما حرام است؟

سه – کشته شدن روزانه دو نفر با سلاح سرد: سازمان پزشکی قانونی خرداد ماه سال جاری اعلام کرد که در سال گذشته ۷۹۹ تن بر اثر اصابت سلاح سرد جان خود را از دست دادند. در ۱۲ ماهه سال گذشته (۹۱) از کل فوتی‌های سلاح سرد که ۷۹۹ تن مشخص شده است، ۶۲۷ تن مرد و ۱۷۲ تن زن بوده‌اند.

چهار – افزایش طلاق: سید حسن موسوی چلک رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران با هشدار در رابطه با افزایش طلاق به مهر می‌گوید: آمار ازدواج و طلاق اعلام شده توسط سازمان ثبت احوال کشور نشان می‌دهد که در سال ۹۱ در کل کشور به ازای هر ۵.۵ ازدواج یک طلاق ثبت شده است.
این در حالی است که این آمار در تهران به ازای کمتر از هر ۳ (۲.۹) ازدواج یک طلاق ثبت شده است. فراوانی طلاق در ترکیب سنی مردان ۲۵-۲۹ ساله و زنان ۲۰ تا ۲۴ ساله است و با این وجود موضوع جوان بودن زنان مطلقه را باید جدی گرفت.

پنج – افزایش نگران کننده میزان خودکشی در سال‌های اخیر: گرچه نرخ خودکشی در ایران از اغلب کشور های غربی پایین‌تر است ولی از سایر کشورهای خاورمیانه بالاتر است و با حدود ۵۰۰ مورد موفق در سال به یکی از آسیب‌های اجتماعی رو به رشد در ایران تبدیل شده است. بر اساس آخرین آمار وزارت بهداشت، روزانه ۱۳ مورد خودکشی با میانگین سنی ۲۹ سال در ایران اتفاق می‌افتد. (خبر آنلاین، ۷ آبان ۹۱)
طبق گزارش پزشکی قانونی آمار خودکشی در سال ۱۳۸۸، سه هزار و ۱۲۲ مورد خودکشی و در سال ۸۹، ۳ هزار و ۶۴۹ مورد بوده است که این در سال‌های قبل کمتر بوده است.

ششم – رشد جرائم در کشور ما بیشتر از آمار جهانی است: خرداد ماه ساری جاری، مدیرکل پیشگیری‌های امنیتی و انتظامی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه، گفت: در سال گذشته یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر به خاطر جرایم مختلف در کشور دستگیر شدند که ۶۰۰ هزار نفر آن‌ها در زندان به‌سر می‌برند. صادقی گفت: ۷۰ درصد از زندانیان فاقد سابقه کیفری و ۳۰ درصد نیز سابقه‌دار هستند.
صادقی، ۱۰ جرم اول کشور را به ترتیب سرقت مستوجب تعزیر، ضرب و جرح عمدی، ایراد صدمه بدنی غیرعمد، توهین، تهدید، تخریب، نگهداری و مالکیت مواد مخدر، استعمال مواد مخدر، صدور چک بلامحل و کلاهبرداری ذکر کرد و افزود: نرخ رشد جهانی جرایم ۵ درصد است در حالی‌که جرایم در ایران بیشتر از آمار جهانی رشد دارد. صادقی تصریح نمود: سالانه بیش از ۱۱ تا ۱۳ میلیون پرونده در دستگاه قضایی تشکیل و رسیدگی می‌شود.
***
موارد بالا مشتی است از خروارها معظلی که این روزها نه تنها آسیب شناسان اجتماعی را نگران کرده، بلکه خانواده های ایرانی را نیز از آینده خود و فرزندانشان بیمناک نموده است. این‌ها را نه بی بی سی گفته نه صدای آمریکا، آمارهایی است که خود مسئولان ما ارائه کرده‌اند. سیاه نمایی نیز نیست بلکه واقعیت‌های اجتماعی جامعه کنونی ماست. حال باید دید دولت آینده کدام مسائل اجتماعی را باید در اولویت قرار دهد، همه از اقتصاد حرف می‌زنند و دیپلماسی خارجی و از این رهگذر مسائل اجتماعی مغفول مانده است.

لزوم توجه به نهاد خانواده در دولت آینده
سعید معید‌فر، جامعه‌شناس و دانشیار پیشین گروه جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در ارتباط با اولویت‌های اجتماعی دولت آینده به الف می‌گوید: به دلیل فشارهای عمیق در خانواده، شاهد سست شدن بنیان خانواده و از دست دادن استحکام این کانون هستیم. افزایش طلاق، نزاع‌های خانوادگی و قتل‌های درون خانوادگی باعث شده که کانون مهم خانواده با مشکلات عظیمی روبه رو شود و ثبات خود را از دست بدهد.

وی افزود: به همین دلیل باید کانون خانواده، در دولت آینده مورد توجه قرار گیرد. به واسطه مشکلات اقتصادی امروزه فشارهای زیادی بر خانواده‌ها وارد آمده است. در دهه های گذشته، با سه برنامه کلان، جامعه در مسیر تندبادهایی قرار گرفته که تعادل آن مستلزم اقداماتی اساسی در زمان خودش بود. اقداماتی که انجام نشد و برنامه‌های کلان، آثار و عواقب منفی خود را در زمان حال سرریز کرده است.
رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران با اشاره به عدم توجه دولتهای نهم و دهم، نسبت به مسائل اجتماعی گفت: دولت آقای احمدی نژاد به طور کل برنامه ریزی اجتماعی را رها و متوقف کرد. تمام تاکید وی بدون اینکه هیچ اقدام موثری در زمینه مسائل و آسیب‌های اجتماعی بکند به ظاهر پول رساندن به خانواده‌ها بود.

این جامعه شناس ادامه داد: به نظر من یکی از دردآورترین دولت‌های بعد از انقلاب، دولت احمدی نژاد بود که به طور کلی تمام برنامه ریزی‌ها را متوقف کرد و صرفاً با یک نوع برخورد فقیر و گداپرورانه حتی کاری صورت گرفت که خانواده‌ها نتوانند روی پای خود بایستند. در دوره ایشان نه تنها هیچ برنامه ای در زمینه مشکلات اجتماعی تدوین و اجرا نشد بلکه با افزایش سطح انتظارات و با طرح شعارهای عدالت‌خواهانه که فاقد محتوا بود فاجعه به بار آورد.

معیدفر افزود: لازم است دولت آینده در کنار توجه به مسائل اقتصادی، مسائل اجتماعی و مواردی مانند طلاق، ناامیدی، اعتیاد، سرقت، درگیری و نزاع و آسیب‌های اجتماعی زنان را مورد توجه قرار دهد.

دولت آینده باید مشکلات جوانان را حل کند
دکتر علی اصغر مهابادی جرم شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه در گفتگوی با الف گفت: کشور ما از لحاظ سنی کشور جوانی است و باید به مشکلات جوانان توجه شود. این مشکلات شامل مشکلات تحصیل، اشتغال، تشکیل خانواده و … است. دولت آینده برای حل این مشکلات نیز در وهله اول باید به زیر ساخت‌های اقتصادی توجه کند و با حمایت از تولید زمینه ایجاد اشتغال را فراهم آورد.

وی افزود: به دنبال ایجاد اشتغال سطح زندگی مردم بالا می‌رود و به نظر من اکنون چیزی که بر مملکت ما مستولی است بیشتر کار دلالی است تا کار تولید، همین کار دلالی و ثروتمند شدن یک شبه عده ای از افراد، باعث افزایش شکاف طبقاتی و ناهنجاری اجتماعی شده است.

مهابادی گفت: دولت آینده باید جلوی افزایش طلاق و اعتیاد را بگیرد، این دو آسیب هم ثمره بیکاری در جامعه است. اگر کار و فعالیت باشد اعتیادی به وجود نمی‌آید، اکنون حدود ۷۰ درصد از سارقین معتاد هستند و برای تهیه مواد به سمت سرقت می‌روند، با زندان رفتن هم به جای اینکه بهتر شوند بدتر می‌شوند.
***
به هر تقدیر، یک هفته دیگر تا شروع کار دولت جدید باقی مانده و دولت احمدی نژاد نیز با همه خوب و بدش در حافظه تاریخی ملت ایران جای خواهد گرفت. خوب و بد دولت احمدی نژاد به جای خود، اینک چشم های امیدوار ده ها میلیون ایرانی به کلید تدبیر حسن روحانی است تا شاید گره ای از همه نگرانی های مردم صبور کشورمان باز شود و در این مسیر امیدوارند که مشی معتدل وعده داده شده، تعادلی منطقی میان مسایل سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و … برقرار کند.

سایت الف

استفاده از این مطلب با ذکر منبع بلامانع است

ارسال نظر


آخرین موضوعات