کد خبر: 8564 | تاریخ انتشار: ۱۸:۳۲:۳۲ - دوشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۲ | بدون نظر | |

وظایف/کارکردهای کلینیکهای مددکاری اجتماعی

سخن گفتن پیرامون یک سازمان غیر دولتی که محور فعالیت هایش ارائه خدمات اجتماعی و معنوی است و نه تولیدِ یک فراورده مادی، و گروه مشتریانش عموماً افرادی آسیب دیده یا نیازمند یاری اند، حساسیت بسیاری می طلبد. اما به هر حال کلینیکهای مددکاری اجتماعی بخش مهم خدمات مددکاری اجتماعی را در کشور پوشش می دهد و از این روی، مطلع بودن از فعلها و قوه های آن می تواند در شناختن این حرفه مفید باشد.images

نخستین کلینیک مددکاری اجتماعی، در سال ۱۳۸۱ مطابق آیین نامه صدور پروانه فعالیت های بهزیستی، از سازمان بهزیستی کشور مجوز فعالیت گرفت. اولین کسانی که به احداث کلینیک­ها اقدام نمودند افرادی با تجربه و خوش سابقه در حیطه مددکاری اجتماعی بودند که این امر طبعاً در اعتماد سازی نسبت به کلینیک و توانایی هایش نقش بسزایی داشته است. در سال های بعد، استقبال بیشتری نسبت به این ظرفیت نهفته، از سوی فارغ التحصیلان جوان رشته مددکاری اجتماعی و نیز افرادی که از مسندها و پست های مختلف دولتی بازنشسته می شدند بعمل آمد. در حال حاضر تعداد زیادی (بیش از ۳۰۰ مورد) از کلینیک مددکاری اجتماعی در سراسر کشور به طور فعال به ارائه خدمات مشغول هستند.

چنانچه فعالیت های کلینیک های مددکاری اجتماعی را در قالب دسته بندی جک راتمن (Jack Rothman) یعنی مددکاری فردی، گروهی، جامعه ای و سازمانی که دسته بندی رایج این حرفه است قرار دهیم، خدمات کلینیک ها را در حال حاضر می توان اینگونه بیان کرد:

· خدمات فرد محور:

عمده فعالیت هایی که در این سازمان های انتفاعی و غیردولتی صورت می پذیرد که به نوعی می توان گفت منابع درآمدی مشترک اکثریت این کلینیک ها نیز هست، مربوط به پرونده های سازمانهای حمایتی مانند بهزیستی، بنیاد شهید و جانبازان و کمیته امداد است به فراخور مأموریت ها و نیازهای خود کم و بیش از خدمات کلینیک­ها استفاده می کنند.. که هدف اصلی واگذاری پرونده های اجتماعی به کلینیک ها در کنار انجام امور رایج این پرونده ها (از قبیل: مصاحبه، پیگیری امور درمانی، بازدید منزل تشخیص استحقاق دریافت کمک­های سازمان های خدمات­رسان و…)، توانمندسازی مددجویان است. سازمان بهزیستی سالهاست که توانمندسازی مددجویانش را با کمک کلینیکهای مددکاری اجتماعی پیگیری می کند.

این اتفاق گاهی برای سازمان های خصوصی مانند مجتمع ها یا شرکتهای بزرگ و کوچک نیز می افتد و براساس تفاهم نامه هایی، بخشی از خدمات روانی اجتماعی مراجعین یا پرسنل آنها از طریق کلینیکهای مددکاری اجتماعی به آنها عرضه می شود.

بخش دیگری از فعالیت های کلینیکها، به مراجعان خصوصی اختصاص دارد. مراجعانی از قشرهای مختلف که با مسئله های متنوع و عمدتاً جهت دریافت خدمات مشاوره به کلینیک مددکاری اجتماعی مراجعه می کنند. در کلینیکها، متخصصین در حوزه های مختلف مانند روانشناسی عمومی، روانشناسی بالینی، مشاوره یا روانپزشکی و در بعضی موارد، مشاور حقوقی و گفتاردرمانگر حضور دارند.

در مورد افراد دارای معلولیت شدید، سالمندان و گاهی افراد مبتلا به اختلالاتی مانند افسردگی های شدید برخی از کلینیکها، برنامه بازدید منزل خصوصی یا مشاوره در منزل را (به منظور تکمیل فرایند یاورانه) نیز اجرا می کنند که طبیعتا هزینه ای بالاتر از مشاوره در مراکز را در بر خواهد داشت.

· خدمات گروه محور:

کلینیک های مددکاری اجتماعی در کنار انجام فعالیت های مددکاری فردی، معمولاً به ارائه خدمات مددکاری گروهی نیز می پردازند. ارائه خدمات مددکاری گروهی در کلینیک ها به دو صورت ارائه می گردد. در مواردی این خدمات به گروه های مختلف مددجویان سازمانها و به موجب قرارداد با سازمانها ارائه می گردد. در واقع، جهت انجام هر چه بهتر مفاد قرارداد و نزدیک شدن به نتیجهء مورد انتظار، گروه هایی متشکل از مددجویان با اهداف متفاوت تشکیل می گردد. کمک به ایجاد گروه های همیار از جمله این فعالیتهاست.

کلینیک های موفقتر، با توجه به برخورداری از مراجعین فردی خصوصی به تشکیل گروه و ارائه خدمات مددکاری گروهی به گروه های مختلف مراجعین می پردازند. افراد دارای معلولیت، در بسیاری از شهرهای کشور، کلینیکهای مددکاری اجتماعی را محل مناسبی برای تشکیل گروه های همیار شناخته اند. البته گروه درمانی (group therapy) یک روش درمانی بسیار جدی است که در کلینیکهای معتبر مددکاری اجتماعی به خوبی صورت می گیرد.

کلاسها، کارگاه ها و سایر دوره های آموزشی با موضوعات عمومی روانشناسی یا آموزش مهارت های اجتماعی و ارتباطی را نیز می توان در این دسته جای داد. دوره هایی که با حضور تعداد مشخصی از افراد با هزینه ای نازل در کلینیکها برپا می شود.

· خدمات پهن دامنه / جامعه محور:

انجام و اجرای طرح های جامعه محور و ارائه خدمات مددکاری جامعه ای یکی دیگر از خدماتی است که کلینیک های مددکاری اجتماعی به آن می پردازند. با توجه به اینکه انجام فعالیت های مددکاری جامعه ای معمولاً نیاز به حمایت های متنوع نهادها و سازمان های مختلف دولتی نیز دارد، در حال حاضر معمولاً ارائه این خدمات به سفارش بخش های مختلف این نهادها انجام می پذیرد. به عنوان مثال طرح های مختلف اجتماع محور سازمان بهزیستی کشور را نیز در حوزه آسیب های اجتماعی یکی از مواردی است که برخی کلینیک های مددکاری اجتماعی به انجام آن مبادرت می ورزند

· خدمات سازمانی / مدیریتی

کلینیکهای مددکاری اجتماعی این قابلیت را دارند تا به عنوان مجریان پروژه های سازمانهای مختلف طرف قرارداد واقع شوند و اداره صفر تا صد یک واحد یا مجموعه رفاهی، اجتماعی یا فرهنگی را عهده دار شوند. تجربیات پیشین موفقیت حاصل از این اعتماد را نشان داده است.index

انجام پژوهش های کاربردی و نظری در حوزه آسیب های اجتماعی، سلامت روان و سلامت اجتماعی، برنامه ریزی و اجرای طرح های مددکاری جامعه ای و در نهایت کمکهای اجرایی یا مشورتی به سیاستگذاران از جمله عناوین دیگری است که در حوزه تخصص مددکاران اجتماعی هست و کلینیکهای موفق، در آنها وارد می شوند. با این وصف، مددکاری اجتماعی اساساً دارای قابلیت و پتانسیل های فراوان است و شاید با پژوهشهایی که از سوی محققین حوزه مددکاری اجتماعی در آینده صورت خواهد گرفت از ظرفیت بالای این مراکز خصوصی، استقبال بیشتری شود.

عباسعلی یزدانی- مددکار اجتماعی

مجله پیک توانا- شماره ۵۰

مظالب مشابه

استفاده از این مطلب با ذکر منبع بلامانع است

ارسال نظر


آخرین موضوعات